Brodawki skórne to dość powszechny problem dermatologiczny, który dotyczy wielu osób na całym świecie. Choć z reguły nie są one niebezpieczne, ich pojawienie się może wywołać u osób dotkniętych tym schorzeniem szereg nieprzyjemnych odczuć, zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Brodawki mogą występować na różnych częściach ciała, a ich lokalizacja, np. na brodzie czy szyi, na twarzy, stopach lub dłoniach, sprawia, że często stają się wstydliwym problemem. Czym dokładnie są brodawki? Jakie są przyczyny ich powstawania? Czy są one związane z zakażeniem wirusem HPV? Jakie metody leczenia są najskuteczniejsze w ich usuwaniu? Poznaj odpowiedzi na te pytania i pożegnaj problem zmian na skórze.

Kluczowe punkty

  • Przyczyny powstawania brodawek: Brodawki wirusowe najczęściej są wynikiem zakażenia wirusem HPV (wirus brodawczaka ludzkiego), który prowadzi do nadmiernej proliferacji komórek naskórka. Zarazić się tym wirusem można przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną lub kontakt z zakażonymi przedmiotami.
  • Rodzaje brodawek: Istnieje wiele typów brodawek, w tym brodawki zwykłe, płaskie, podeszwowe, a także brodawki genitalne (kłykciny kończyste). Różnią się one wyglądem, lokalizacją oraz rodzajem wirusa HPV, który je powoduje.
  • Metody usuwania brodawek: Skuteczne metody usuwania brodawek obejmują krioterapię (zamrażanie brodawki ciekłym azotem), laseroterapię (usuwanie brodawek za pomocą lasera), elektrokoagulację (wypalanie brodawki prądem elektrycznym) oraz stosowanie preparatów farmakologicznych, takich jak kwas salicylowy. 
  • Profilaktyka i leczenie: Profilaktyka obejmuje unikanie kontaktu z osobami zakażonymi HPV oraz dbanie o higienę osobistą. W przypadku brodawek genitalnych należy podjąć odpowiednie leczenie, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusa i ryzyku rozwoju nowotworów, takich jak rak szyjki macicy.

O czym świadczą brodawki na ciele?

Brodawki, zwane również kurzajkami, to zmiany skórne, które są wynikiem nadmiernej proliferacji komórek naskórka. Zwykle mają one charakter niezłośliwy, ale ich wygląd i umiejscowienie mogą wywoływać niepokój u osób, które je posiadają. Zmiany te mogą mieć różne kształty i rozmiary, od małych, płaskich brodawek na twarzy, po większe brodawki zwykłe lub grudki, które pojawiają się na stopach i dłoniach. W niektórych przypadkach mogą to być także brodawki mozaikowe, czyli zgrupowane zmiany o nieregularnym kształcie, które występują na jednej powierzchni skóry. Mogą przybierać różne formy i są klasyfikowane na podstawie wyglądu oraz umiejscowienia. Do najczęstszych rodzajów tego rodzaju zmian należą:

  • Brodawki zwykłe – występują najczęściej na dłoniach, palcach, ale mogą także pojawić się na innych częściach ciała.
  • Brodawki płaskie – mniejsze, zazwyczaj występują w grupach, często pojawiają się na twarzy, szyi czy rękach. 
  • Brodawki podeszwowe – pojawiają się na stopach, powodując ból, zwłaszcza gdy znajdują się w miejscach obciążanych podczas chodzenia. 
  • Brodawki genitalne (kłykciny kończyste) – zmiany skórne występujące na narządach płciowych, które mogą być wynikiem zakażenia wirusem HPV.

Mimo iż zmiany te zwykle nie są groźne, w przypadku brodawek płaskich lub wirusowych warto udać się do dermatologa w celu rozpoznania i rozpoczęcia odpowiedniego leczenia.

Przyczyny powstawania brodawek skórnych

Główna przyczyna powstawania brodawek jest związana z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego, czyli wirusem HPV (Human Papillomavirus). Istnieje wiele typów HPV, które mogą powodować różne rodzaje brodawek skórnych. Do zakażenia może dochodzić w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą zakażoną, ale także przez kontakt z przedmiotami, które miały styczność ze skórą nosiciela. Wirus HPV przenosi się również poprzez mikro uszkodzenia skóry i błon śluzowych, które mogą nastąpić w wyniku zadrapania lub otarć. Należy pamiętać, że zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego może być bezobjawowe, a brodawki mogą pojawić się dopiero po kilku tygodniach lub nawet miesiącach od kontaktu z osobą zakażoną.

Warto wiedzieć, że nie każda brodawka jest wynikiem zakażenia wirusem – na przykład brodawki łojotokowe, zwane także brodawkami starczymi, występują częściej u osób starszych i nie są związane z wirusami. Często zdarza się również mylne rozpoznanie brodawki na stopach, podczas gdy mamy do czynienia ze zwykłym odciskiem.

W przypadku brodawek genitalnych, które są rodzajem zmian płciowych, zakażenie wirusem HPV może być wynikiem kontaktów seksualnych, zarówno oralnych, jak i narządowych. Brodawki tego typu są bardzo zaraźliwe i mogą powodować powstawanie kłykcin kończystych w obrębie narządów płciowych, a także w okolicach odbytu i jamie ustnej.

Brodawki a odporność organizmu

Pojawienie się brodawek na skórze nie jest tylko wynikiem kontaktu z wirusem HPV. Wiele zależy także od stanu odporności organizmu. U osób z osłabionym układem immunologicznym, jak np. chorujących na cukrzycę, po przeszczepach, a także tych, które regularnie stosują leki immunosupresyjne, ryzyko zakażenia wirusem HPV i rozwoju brodawek jest znacznie większe.

Również osoby młodsze, zwłaszcza dzieci, mogą być bardziej podatne na rozwój zmian tego rodzaju, eksperci mówią wówczas o brodawkach młodocianych. Wiąże się to z układem odpornościowym, który nie zawsze jest wystarczająco silny, by skutecznie zwalczać zakażenia wirusowe. W takim przypadku brodawki mogą pojawić się w różnorodnych miejscach na ciele, takich jak dłonie, palce czy twarz.

HPV u mężczyzn wykonaj test na wirusa HPV! Diagnostyka i badanie HPV pozwolą sprawdzić, czy jesteś zakażony. Jak wygląda badanie HPV u mężczyzn.

 

hpv

Jakie brodawki występują na ciele?

Brodawki skórne mogą występować w różnych miejscach na ciele. Zmiany pojawiają się najczęściej w miejscach, które mają bezpośredni kontakt z zainfekowanymi powierzchniami lub osobami. Najczęstsze miejsca występowania brodawek to:

  • Twarz – zmiany na twarzy są szczególnie wstydliwe, zwłaszcza jeśli pojawiają się w widocznych miejscach, takich jak okolice brwi, nosa, czoła czy szyi.
  • Stopa – brodawki podeszwowe powodują ból podczas chodzenia, zwłaszcza gdy zlokalizowane są w miejscach nacisku. 
  • Dłonie – mogą pojawić się na dłoniach, zwłaszcza na palcach, co może sprawiać trudności w codziennym funkcjonowaniu. Brodawki zlokalizowane w tym miejscu często mylone są z kurzajkami.
  • Brodawki genitalne – to zmiany skórne, które pojawiają się na narządach płciowych, mogą być wynikiem zakażenia wirusem HPV i wymagają szczególnej uwagi ze względu na ich zaraźliwość oraz potencjalne ryzyko związane z rozwojem raka szyjki macicy lub innych nowotworów.

Brodawki mogą również pojawić się na innych częściach ciała, jak choćby w okolicy szyi, czy w obrębie jamy ustnej, gdzie mogą sprawiać ból lub dyskomfort.

Metody usuwania brodawek skórnych

Usuwanie brodawek skórnych może być przeprowadzane na różne sposoby, w zależności od rodzaju zmian, ich lokalizacji oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Istnieje wiele metod, które mogą pomóc pozbyć się tych nieestetycznych narośli skórnych, zarówno w warunkach domowych, jak i w gabinecie dermatologicznym. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest krioterapia, która polega na zamrażaniu brodawek przy użyciu ciekłego azotu. Zmiana skórna zostaje zamrożona, co prowadzi do jej obumarcia i naturalnego złuszczenia. Krioterapia jest skuteczna, ale może wymagać kilku zabiegów, zwłaszcza jeśli brodawki są duże lub głęboko osadzone w skórze. 

Kolejną popularną metodą jest laseroterapia, czyli usuwanie brodawek za pomocą skoncentrowanego światła lasera, które niszczy tkanki brodawki bez uszkadzania otaczającej skóry. Usuwanie brodawek laserem jest szczególnie przydatne w przypadku brodawek na twarzy lub w okolicach intymnych, ponieważ zapewnia precyzyjne i mało inwazyjne usunięcie. Elektrokoagulacja, z kolei, polega na użyciu prądu elektrycznego do wypalenia zmian, co również skutkuje jej zniszczeniem i usunięciem. W bardziej zaawansowanych przypadkach, gdy tego typu zmiany są trudne do usunięcia, może być konieczne zastosowanie metody chirurgicznej, polegającej na wycięciu narośli. 

Takie zabiegi przeprowadzane są w znieczuleniu miejscowym i może po nich pozostać niewielka blizna. Istnieją także preparaty do użytku domowego, takie jak kwas salicylowy, który rozpuszcza naskórek brodawki, pozwalając na jej stopniowe usuwanie. Kwas salicylowy jest dostępny w postaci plastrów, maści lub żeli, ale stosowanie go wymaga cierpliwości, ponieważ efekty nie są natychmiastowe i mogą wymagać kilku tygodni terapii tym środkiem. Wśród innych metod leczenia można wymienić krioterapię domową (w postaci zamrażających preparatów w sprayu), która jest mniej inwazyjna, ale wymaga dokładności przy aplikacji.

Domowe sposoby leczenia, takie jak stosowanie czosnku, oleju z drzewa herbacianego czy mieszanki octu jabłkowego, są często popularne, choć ich skuteczność bywa wątpliwa i nie zawsze przynosi oczekiwane rezultaty. Warto pamiętać, że każda z tych metod powinna być stosowana zgodnie z zaleceniami specjalisty, ponieważ nieprawidłowe usuwanie brodawek może prowadzić do ich nawrotów, infekcji, a w rzadkich przypadkach nawet do powstania blizn. Ostateczny wybór metody zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju brodawki, jej umiejscowienia oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W każdym przypadku, jeśli brodawki wywołują ból, rozwijają się w miejscach wrażliwych lub pojawiają się w dużej liczbie, zaleca się konsultację z dermatologiem, który pomoże dobrać najskuteczniejszą metodę leczenia.

Podsumowanie

Brodawki skórne to powszechny problem, który może dotyczyć każdego, niezależnie od wieku. Choć w większości przypadków nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia, ich obecność może powodować dyskomfort zarówno fizyczny, jak i psychiczny. Pojawienie się zmian na ciele może świadczyć o zakażeniu wirusem HPV, który przenosi się głównie przez kontakt z zainfekowaną skórą lub błonami śluzowymi. W przypadku brodawek genitalnych istnieje ryzyko zakażenia drogą płciową, dlatego tak ważne jest, aby dbać o higienę oraz stosować metody profilaktyki.

Metody usuwania brodawek są różnorodne i zależą od lokalizacji oraz rodzaju zmiany. Warto skonsultować się z dermatologiem, który dobierze odpowiednią metodę leczenia, a także zaleci dalsze kroki w celu uniknięcia nawrotów. Pamiętajmy, że odpowiednia profilaktyka, higiena i szybkie usunięcie brodawek to klucz do zachowania zdrowia skóry.

Bibliografia 

  1. Kłos, A., & Lubecka, K. (2018). Brodawki skórne i wirus brodawczaka ludzkiego (HPV): Epidemiologia, diagnostyka i leczenie. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
  2. Nowak, A., & Makarewicz, A. (2020). Choroby skóry i ich leczenie: Przewodnik dla dermatologów i pacjentów. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner. 
  3. Wojnicz, P., & Jasek, K. (2017). HPV i jego rola w patogenezie brodawek skórnych oraz nowotworów. Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej, 127(7), 451-457.
  4. Kaczmarek, J. (2019). Wirus HPV: Przewodnik po diagnostyce i terapii brodawek płciowych. Wydawnictwo Medyczne Galaktyka.
  5. Bień, J., & Czerwiński, K. (2016). Dermatologia w praktyce klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.