W artykule znajdziesz praktyczne informacje dotyczące tego, jak uzyskać skierowanie na badanie krwi, w tym m.in. kto może je wystawić, jakie objawy mogą być podstawą do zlecenia analiz laboratoryjnych oraz jakie testy są realizowane najczęściej. Dowiesz się również, czym są działania profilaktyczne, jak wygląda wystawienie e-skierowania na badania oraz w jaki sposób zweryfikować jego ważność i skorzystać z diagnostyki w ramach NFZ.
Kluczowe punkty
- Dokument umożliwiający wykonanie morfologii wystawia lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarz specjalista.
- E-skierowanie na badania dostępne jest przez Internetowe Konto Pacjenta lub aplikację mojeIKP.
- Analizy krwi, takie jak OB, CRP i morfologia krwi, pomagają wykryć wiele schorzeń.
- Skierowanie jest ważne 30 dni od momentu wystawienia. Osoby po 40. roku życia mogą wypełnić ankietę i otrzymać skierowanie na badania profilaktyczne.
- W przypadku braku skierowania można skorzystać z diagnostyki pełnopłatnej.
Kto może wystawić skierowanie na badania krwi?
Zlecenie analiz może wystawić lekarz rodzinny, lekarz POZ lub lekarz pierwszego kontaktu. Decyzja podejmowana jest na podstawie objawów, dotychczasowego leczenia oraz aktualnego stanu zdrowia pacjenta. Skierować pacjenta może także ginekolog w ramach rozpoznania w swojej specjalizacji. Lekarz podejmuje decyzję, czy skierowanie jest potrzebne i jakie konkretnie badania należy wykonać. Lekarz może również wyznaczyć specjalistyczne badania, takie jak oznaczenie kortyzolu, krzywa cukrowa czy cholesterol całkowity.
Gdzie znaleźć e-skierowanie i jak z niego skorzystać?
Dokument wystawia lekarz udzielający świadczeń w ramach umowy z NFZ. Trafia on automatycznie na Internetowe Konto Pacjenta. W aplikacji mojeIKP można sprawdzić miejsce realizacji, godziny przyjęć oraz listę świadczeniodawców. Wystawi go lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub innej specjalizacji. Skierowanie obowiązuje zazwyczaj tak długo, jak istnieją uzasadnione medycznie powody do przeprowadzenia diagnostyki lub leczenia. Jego ważność utrzymuje się do momentu realizacji świadczenia, na przykład poprzez ustalenie terminu hospitalizacji. W praktyce jednak niektóre laboratoria mogą, po upływie 30 dni, poprosić pacjenta o przedstawienie aktualniejszego skierowania.
Jakie objawy są sygnałem do wykonania morfologii?
Na kontrolę laboratoryjną warto się zgłosić w przypadku przewlekłego zmęczenia, osłabienia, nawracających infekcji, spadku masy ciała, zaburzeń koncentracji, nieregularnych miesiączek, zawrotów głowy czy problemów z układem trawiennym. Wiek pacjenta i jego objawy są podstawą do dalszej diagnostyki. Lekarz POZ może wówczas wystawić skierowanie. Często wskazane jest oznaczenie wskaźników zapalnych (np. CRP), morfologii krwi, poziomu glukozy lub badanie moczu.
Jak działa program Profilaktyczny 40 PLUS?
Program "Profilaktyka 40 PLUS" to ogólnopolski program zdrowotny skierowany do osób, które ukończyły 40. rok życia. Jego celem jest wczesne wykrywanie chorób cywilizacyjnych poprzez bezpłatne badania diagnostyczne, dopasowane do płci oraz indywidualnych czynników ryzyka zdrowotnego. Zakres badań ustalany jest na podstawie krótkiej ankiety zdrowotnej, którą pacjent wypełnia online za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP).
W zależności od odpowiedzi udzielonych w ankiecie pacjentowi przydzielany jest pakiet badań, który może obejmować zarówno podstawowe pomiary, jak i analizy laboratoryjne. Pakiet wspólny dla kobiet i mężczyzn obejmuje m.in. pomiar ciśnienia tętniczego, masy ciała, wzrostu, obwodu pasa oraz obliczenie wskaźnika BMI.
W przypadku kobiet zakres diagnostyki może zawierać: morfologię krwi z rozmazem, oznaczenie cholesterolu całkowitego lub lipidogram, poziom glukozy, próby wątrobowe (alat, AspAT, GGTP), stężenie kreatyniny, badanie ogólne moczu, poziom kwasu moczowego we krwi oraz oznaczenie krwi utajonej w kale metodą immunochemiczną (iFOBT).
Dla mężczyzn dostępny pakiet jest analogiczny, jednak rozszerzony o oznaczenie PSA – swoistego antygenu sterczowego, będącego istotnym markerem w profilaktyce raka prostaty.
Po zakwalifikowaniu do programu i ustaleniu terminu badania można wykonać w wybranej placówce medycznej współpracującej z NFZ. Wyniki są udostępniane bezpośrednio w placówce lub za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta. Program ma na celu nie tylko wczesne wykrycie chorób, ale również zwiększenie świadomości zdrowotnej i zachęcenie pacjentów do regularnej kontroli stanu zdrowia.
Możliwość wykonania testów prywatnie
Jeśli pacjent nie posiada skierowania, może odpłatnie skorzystać z oferty badań. W aptekach dostępne są także domowe testy diagnostyczne, takie jak:
- infekcje dróg moczowych,
- test na ferrytynę,
- cholesterol Multicare,
- Helicobacter,
- Białko C-reaktywne,
- TSH,
- poziom witaminy D,
- poziom kwasu moczowego,
- testy na infekcje intymne.
Takie produkty pomagają pomóc zadbać o zdrowie pacjenta i mogą stanowić podstawę do dalszej konsultacji. Sprawdź naszą ofertę domowych testów diagnostycznych.
Diagnostyka – co dalej po wynikach?
Po analizie wyników specjalista może postawić diagnozę, dać skierowanie i zaplanować dalsze leczenie. W przypadku nieprawidłowości możliwe jest skierowanie do innego specjalisty. Zdarza się, że lekarz podejmuje decyzję o wykonaniu dodatkowych oznaczeń lub kieruje na badania diagnostyczne. Skierowania od lekarza obowiązują wszędzie, niezależnie od miejsca zamieszkania pacjenta.
Podsumowanie
Skierowanie do laboratorium to dokument potrzebny w przypadku realizacji analiz w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Wystawia je lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej lub lekarz innej specjalizacji. Dzięki systemowi e-skierowań dostępnych na internetowym koncie pacjenta możesz wygodnie sprawdzić miejsce wykonania badań oraz ich zakres. Osoby po 40. roku życia mogą otrzymać skierowanie po wypełnieniu formularza. W sytuacji braku dokumentu istnieje opcja wykonania diagnostyki pełnopłatnej. Badanie należy wykonać w ciągu 30 dni.
Bibliografia
- Serwis Profilaktyka 40 PLUS, https://www.gov.pl/web/zdrowie/profilaktyka-40-plus
- Diagnostyka Sp. z o.o. – Portal pacjenta – dostęp: https://diag.pl
- Centrum e-zdrowia (CeZ) – informacje o e-skierowaniach – dostęp: https://ezdrowie.gov.pl
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2021 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej