Nadwrażliwość spowodowana odsłonięciem zębiny to częsta przypadłość, która utrudnia nam codzienne funkcjonowanie. Jedząc lody czy pijąc ciepłą herbatę odczuwamy ostry i krótki ból zębów, który skłania do skonsultowanie się z lekarzem. Specjalista może orzec, że cierpimy na nadwrażliwość zębów, czyli nadmierną reakcję na różnego rodzaju czynniki, najczęściej właśnie na zimno i ciepło. Zobacz, jakie są przyczyny pojawienia się bólu i czy możemy zrobić coś, by nie cierpieć z powodu wrażliwości zębów.
Kluczowe punkty
- Nadwrażliwość zębów często wynika z odsłonięcia zębiny, erozji szkliwa lub recesji dziąseł.
- Objawy nadwrażliwości to ostry ból zęba na zimno, ciepło, dotyk lub słodkie pokarmy.
- Leczenie nadwrażliwości zębiny obejmuje specjalistyczne pasty, płukanki, a w niektórych przypadkach – zabiegi w gabinecie stomatologicznym.
- Profilaktyka to właściwa higiena jamy ustnej, unikanie zgrzytania zębami i regularne wizyty u dentysty.
Czym jest nadwrażliwość zębów?
Zębina to otaczająca miazgę zęba tkanka, która znajduje się pomiędzy szkliwem a cementem korzeniowym. To właśnie odsłonięcie tej warstwy zębów powoduje nadwrażliwość. Na stan zębiny wpływają kwasy obecne w jamie ustnej, które pochodzą np. z soków owocowych, napojów gazowanych czy wina. Inny rodzaj kwasów (tzw. wewnętrzne) pojawiają się, gdy osoba cierpi na refluks bądź często wymiotuje, np. w przypadku bulimii.
Nadwrażliwość zębów to dolegliwość objawiająca się ostrym bólem zębów podczas spożywania niektórych posiłków. Przyczyną bólu jest odsłonięta zębina i jej reakcja na zmienną temperaturę bądź dotyk (szczoteczką, bądź twardszym przedmiotem). Ostry i krótki ból może pojawić się również po kontakcie zębiny z kwaśnym napojem bądź pokarmem. Na nadwrażliwość cierpi wiele osób, w każdym wieku dlatego warto wiedzieć, jak zapobiegać tej uciążliwej dolegliwości.
Rozrost płytki nazębnej a nadwrażliwość zębiny
Jednak nie tylko kwasy wpływają na zębinę i szkliwo. Kolejnym czynnikiem jest płytka nazębna, która powstaje, gdy nie stosujemy się do zaleceń stomatologicznych. Brak regularności w szczotkowaniu zębów czy niekorzystanie z odpowiednich past i płynów do jamy ustnej powoduje nagromadzenie się bakterii. Efektem jest utrata szkliwa, co w konsekwencji sprawia, że niedokładnie myjemy wszystkie zęby, bojąc się o wrażliwsze miejsca. Tak doprowadzamy nie tylko do rozrostu płytki nazębnej, ale też do rozwijania się do cięższych chorób, np. zapalenia przyzębia.
Nadwrażliwość zębów występuje u 10-20 proc. populacji i pojawia się u osób w każdym wieku. Statystyki wskazują jednak, że w grupie największego ryzyka są osoby między 30. a 39. rokiem życia. Na nadwrażliwość zębów skarżą się też kobiety (szczególnie w ciąży), osoby zestresowane, pracujące w szkodliwych warunkach czy takie, które właśnie wychodzą z ciężkiej choroby. Najczęściej odczuwamy nadwrażliwość kłów, pierwszych zębów przedtrzonowych i siekaczy. Najczęściej odsłonięta zębina ukazuje się w okolicy dziąseł, na tzw. stronie przedsionkowej. U niektórych osób (najczęściej dotyczy to mężczyzn) nadwrażliwość zębów związana jest też ze starciem zębów. To dlatego bruksizm, czyli zgrzytanie zębami, często łączy się z nadwrażliwością.
Leczenie odsłonięcia zębiny
Leczenie nadwrażliwości zębów polega na zniwelowaniu bólu związanego z reakcją na zimne bądź ciepłe jedzenie. Stomatolodzy zwykle na początek leczenia zalecają używanie pasty przeznaczonej dla osób z nadwrażliwością zębów, które bez problemu można kupić w aptekach, także tych internetowych. Lekarz po zdiagnozowaniu nadwrażliwości zębów zaleca także płukanie zębów płynem specjalistycznym oraz zmianę codziennych nawyków żywnościowych. Pacjenci z nadwrażliwością nie powinni spożywać kwaśnych napojów i potraw.
Muszą też na zawsze pożegnać się z colą czy innymi napojami gazowanymi. Ważne jest również prawidłowe czyszczenie zębów. Szczoteczka powinna być odpowiednio miękka, by jeszcze bardziej nie podrażniać dziąseł, a sposób szczotkowania powinien polegać na "wyczesywaniu" nieczystości spomiędzy zębów. Jeżeli wszystkie wcześniej wymienione sposoby nie pomogą, dentysta może podjąć się zastosowania produktów do tzw. profesjonalnego zniesienia nadwrażliwości. Mowa tutaj o środkach, które zmniejszają reakcje nerwów bądź zamykają zębinę. W niektórych przypadkach dentysta może zastosować też wypełnienie ubytków kompozytem.
Czy soda oczyszczona wybieli zęby? 6 naturalnych metod profesjonalnej higieny jamy ustnej
Jak zapobiegać recesji dziąseł?
Recesja dziąseł to częsty problem, który może prowadzić do odsłonięcia szyjek zębowych, a w konsekwencji do nadwrażliwości zębiny i silnego bólu zęba na ciepło i zimno. Gdy zostanie odsłonięta zębina, kanaliki zębinowe narażają miazgę zęba na bodźce zewnętrzne, co może powodować nadwrażliwość i wrażliwość zębów. Aby zapobiegać recesji, kluczowe znaczenie ma prawidłowa higiena jamy ustnej. Nieprawidłowa technika szczotkowania, zbyt twarde włosie, zgrzytanie zębami oraz wady zgryzu to najczęstsze przyczyny uszkodzeń tkanek zęba, które prowadzą do erozji szkliwa i recesji przyzębia.
W niektórych przypadkach konieczne może być leczenie recesji dziąseł w gabinecie stomatologicznym, m.in. odbudowa zęba, leczenie kanałowe lub założenie korony zęba. Wczesne rozpoznanie objawów, takich jak ból pojawia się ostry lub przewlekły, niepokojące objawy odsłoniętej zębiny czy pogarszający się stan jamy ustnej, pozwala na szybsze leczenie i zapobieganie dalszym uszkodzeniom. Dentysta może zalecić indywidualnie dobrane metody leczenia nadwrażliwości zębów, określać przyczyny nadwrażliwości oraz wskazać sposoby na poprawę komfortu życia pacjenta.
Jak prawidłowo szczotkować zęby i czyścić przestrzenie zębowe?
Prawidłowe mycie zębów to podstawa w zapobieganiu i leczeniu problemów takich jak próchnica czy zapalenie nerwu zęba. Aby skutecznie chronić zęby i korzeń zęba, należy szczotkować je przynajmniej dwa razy dziennie pastą z fluorem oraz dokładnie czyścić przestrzenie między zębowe nicią dentystyczną lub irygatorem. Niewłaściwa higiena może prowadzić do uszkodzenia szkliwa, odsłonięcia korzeni i powikłań nerwowych. Warto dowiedzieć się od stomatologa, jaka technika szczotkowania będzie najlepsza – w razie wątpliwości zawsze warto się skonsultować. Regularna i dokładna higiena jamy ustnej to najprostszy sposób, by zapobiegać i leczyć wczesne stadia chorób zębów i dziąseł.
Preparaty na nadwrażliwość zębów
Podsumowanie - leczenie nadwrażliwości
Nadwrażliwość zębów najczęściej wiąże się z uszkodzeniem powierzchni zębów oraz odsłonięciem zębiny, w której znajdują się włókna nerwowe odpowiedzialne za reakcję bólową. Wrażliwość zębiny może powodować silny dyskomfort podczas spożywania zimnych, ciepłych czy słodkich pokarmów, a brak leczenia nadwrażliwości zębiny z czasem prowadzi do poważniejszych problemów. Niewłaściwa higiena jamy ustnej, twarde szczoteczki do zębów czy zbyt agresywne szczotkowanie zębów może prowadzić do nadwrażliwości i uszkodzenia szkliwa. Warto poznać najczęstsze przyczyny tego schorzenia oraz dostępne metody leczenia nadwrażliwych zębów, by skutecznie im zapobiegać i poprawić komfort życia.
Bibliografia
- Cichocka A. (2005). Dieta śródziemnomorska w profilaktyce pierwotnej choroby niedokrwiennej serca. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii, 1(3).
- Parol D., Mamcarz A. (2015). Diety roślinne w kontekście chorób układu sercowo–naczyniowego. Folia Cardiologica, 10(2).
- Mizgier M. i wsp. (2010). Rola diety śródziemnomorskiej w zapobieganiu nadwadze i otyłości, niektórym chorobom dietozależnym oraz jej wpływ na długość życia. Nowiny Lekarskie, 79(6), 451–454.
- Kazimierski M., Reguła J. (2017). Ocena skuteczności interwencji żywieniowej opartej na zaleceniach diety DASH u osób z zaburzeniami lipidowymi. Forum Zaburzeń Metabolicznych, 8(3), 97–102.
- Grajeta H. (2004). Żywność funkcjonalna w profilaktyce chorób układu krążenia. Advances in Clinical and Experimental Medicine, 13(3), 503–510.