Niskie ciśnienie krwi, zwane również niedociśnieniem, jest dolegliwością, która dotyka coraz większej liczby osób. Choć często nie jest traktowane jako problem zdrowotny, w rzeczywistości może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak zawroty głowy, omdlenia czy spadek energii. Czy niskociśnieniowcy to szczęściarze? Czy niskie ciśnienie tętnicze krwi jest gwarantem długiego życia? Zobacz co powoduje niskie ciśnienie, jak wpływa na nasze zdrowie oraz czy osoby z niskim ciśnieniem żyją dłużej.
Kluczowe punkty
- Niskie ciśnienie krwi (hipotensja) może być uwarunkowane wieloma czynnikami, np. problemami z układem krążenia, zaburzeniami hormonalnymi, odwodnieniem czy stosowaniem niektórych leków. Objawy niedociśnienia to m.in. zawroty głowy, omdlenia, senność oraz mroczki przed oczami, zwłaszcza przy gwałtownym wstawaniu.
- Nagły spadek ciśnienia tętniczego, szczególnie w pozycji stojącej (hipotonia ortostatyczna), może prowadzić do zawrotów głowy, a w niektórych przypadkach do omdleń. Zawroty głowy przy niskim ciśnieniu często pojawiają się przy gwałtownym wstawaniu lub długim staniu.
- Aktywność fizyczna, odpowiednia dieta i unikanie czynników obniżających ciśnienie (np. odwodnienia) mogą pomóc w stabilizacji ciśnienia tętniczego. Warto dbać o regularny pomiar ciśnienia, by kontrolować jego wartości i zapobiegać powikłaniom, takim jak udar mózgu czy zawał serca.
- Jak podkreślają eksperci, nie ma jednoznacznych dowodów, które wskazywałyby na to, że niskociśnieniowcy żyją dłużej. Jednak niższe ciśnienie może być korzystne w kontekście zmniejszonego ryzyka wystąpienia niektórych chorób układu krążenia, jak nadciśnienie czy zawał serca.
Co to jest niskie ciśnienie krwi?
Niskie ciśnienie krwi (hipotensja) to stan, w którym wartości ciśnienia tętniczego są poniżej normy, zwykle poniżej 90/60 mm Hg. Składa się ono z dwóch wartości: ciśnienia skurczowego, czyli ciśnienia, które jest mierzone podczas skurczu serca, oraz ciśnienia rozkurczowego, które mierzy siłę nacisku na ściany naczyń krwionośnych, gdy serce jest w spoczynku. Zbyt niskie ciśnienie może prowadzić do osłabienia, braku energii, zawrotów głowy, a w skrajnych przypadkach – omdlenia i nastroju depresyjnego. Wartości ciśnienia tętniczego mogą się różnić w zależności od wieku, stylu życia, aktywności fizycznej i wielu innych czynników. Ciśnienie tętnicze jest zmienne i wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia oraz transportowanie krwi do wszystkich narządów ciała. Zbyt niskie wartości ciśnienia mogą zaburzać tę równowagę.
Objawy i przyczyny niskiego ciśnienia
Niskociśnieniowcy mogą doświadczać wielu nieprzyjemnych objawów, takich jak zawroty głowy, zaburzenia koncentracji, senność, mroczki przed oczami, a także szum w uszach. Dzieje się tak, ponieważ spadek ciśnienia krwi wpływa na dopływ krwi do mózgu, co w konsekwencji prowadzi do tych objawów. Gwałtowny spadek ciśnienia, zwłaszcza przy wstawaniu z pozycji siedzącej lub leżącej, może prowadzić do ortostatycznego spadku ciśnienia, który często skutkuje utratą równowagi i omdleniem.
Zawroty głowy i mroczki przed oczami to typowe objawy niedociśnienia, zwłaszcza u osób starszych. Warto jednak pamiętać, że objawy te mogą być również związane z innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak niedoczynność tarczycy, choroby serca, cukrzyca, a nawet przyjmowanie leków obniżających ciśnienie. W takich przypadkach ważne jest regularne mierzenie ciśnienia tętniczego, aby monitorować zmiany w jego wartościach.
Istnieje wiele przyczyn niskiego ciśnienia krwi. Jedną z najczęstszych jest zbyt mała objętość krwi w organizmie, która może być wynikiem odwodnienia, utraty krwi (np. w wyniku krwotoków) czy też problemów z funkcjonowaniem naczyń krwionośnych. O niedociśnieniu mówimy także w wyniku problemów z układem hormonalnym, takich jak niedoczynność tarczycy, niedoczynności kory nadnerczy czy nieprawidłowa produkcja hormonów w płacie przysadki mózgowej.
Ponadto, osoby z wysokim ciśnieniem krwi często przyjmują leki obniżające ciśnienie, które mogą powodować spadek ciśnienia do poziomu niedociśnienia. Długotrwały stres, niewłaściwa dieta (uboga w witaminy i minerały) czy zbyt mała aktywność fizyczna mogą również prowadzić do osłabienia układu krążenia i w konsekwencji powodować niedociśnienie.
Czy niskociśnieniowcy żyją dłużej?
Często można spotkać się z opinią, że osoby z niskim ciśnieniem krwi żyją dłużej. Wiele badań sugeruje, że niskie ciśnienie tętnicze może być korzystne dla zdrowia, ponieważ zmniejsza ryzyko rozwoju ciężkich chorób serca, takich jak zawał serca, czy udar mózgu. Zbyt wysokie ciśnienie tętnicze (nadciśnienie) stanowi bowiem poważne zagrożenie dla układu krążenia, prowadząc do uszkodzeń naczyń krwionośnych i zwiększonego ryzyka wystąpienia tych groźnych schorzeń.
Z kolei osoby z niskim ciśnieniem tętniczym mają mniejsze ryzyko wystąpienia zawału serca, ponieważ ich układ krążenia nie jest narażony na takie samo obciążenie jak w przypadku nadciśnienia. Co więcej, niskociśnieniowcy często są mniej narażeni na udary mózgu, ponieważ ich naczynia krwionośne nie doświadczają tak intensywnego nacisku jak u osób z nadciśnieniem.
Z drugiej strony, nadmiar niskiego ciśnienia może prowadzić do niedostatecznego ukrwienia ważnych organów, a w konsekwencji powodować szereg innych problemów zdrowotnych. W skrajnych przypadkach, niskie ciśnienie krwi również może prowadzić do udaru, zawału serca, czy innych poważnych komplikacji zdrowotnych. Należy więc pamiętać, że idealne ciśnienie powinno być utrzymywane na poziomie optymalnym, ani za wysokim, ani za niskim.
Jak kontrolować ciśnienie tętnicze?
Regularne mierzenie ciśnienia krwi to najlepszy sposób na monitorowanie zdrowia układu krążenia. Pomiar ciśnienia jest prostym zabiegiem, który pozwala szybko sprawdzić, czy wartości ciśnienia są w normie, czy też wymagają dalszej interwencji. Wartość ciśnienia skurczowego powinna wynosić mniej niż 120 mm Hg, a rozkurczowego – poniżej 80 mm Hg. Jeśli ciśnienie jest wyższe lub niższe od tych wartości, warto udać się do lekarza, który pomoże ustalić przyczynę i zaproponować odpowiednie leczenie.
W przypadku osób z niskim ciśnieniem, ważne jest również, aby regularnie monitorować stan zdrowia i unikać gwałtownych zmian pozycji, które mogą prowadzić do spadków ciśnienia. Również aktywność fizyczna, zdrowa dieta i unikanie stresu mają ogromny wpływ na utrzymanie ciśnienia na odpowiednim poziomie. Kardiolog może pomóc w opracowaniu odpowiedniego planu leczenia, który może obejmować zarówno leczenie farmakologiczne, jak i zmianę stylu życia.
Przy bardzo niskim ciśnieniu, należy szybko zareagować aby nie narazić się na nieprzyjemne objawy. Podniesienie ciśnienia krwi może być stosunkowo proste, zwłaszcza jeśli chodzi o niewielkie spadki. W pierwszej kolejności, osoba z niedociśnieniem powinna zadbać o odpowiednią ilość płynów, ponieważ odwodnienie może prowadzić do spadku ciśnienia. Dlatego tak istotne jest spożywanie większej ilości wody, zwłaszcza w upalne dni. Aktywność fizyczna, jak regularne spacery czy lekkie ćwiczenia, może również pomóc w utrzymaniu ciśnienia krwi w normie, podobnie jak używanie niektórych naturalnych suplementów, takich jak zielona herbata, a także unikanie alkoholu i kofeiny w nadmiarze.
Preparaty
Podsumowanie
Niskie ciśnienie krwi, choć może wydawać się korzystne, nie zawsze jest bezpieczne. Niedociśnienie, zwłaszcza jeśli objawia się zawrotami głowy, osłabieniem czy omdleniami, wymaga odpowiedniej uwagi. Chociaż osoby z niskim ciśnieniem mogą cieszyć się mniejszym ryzykiem niektórych chorób serca, jak zawał czy udar, zbyt niskie ciśnienie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Ważne jest, aby regularnie monitorować ciśnienie, prowadzić zdrowy styl życia i skonsultować się z lekarzem w przypadku niepokojących objawów.
Bibliografia
- Ząbek, S. J., Brzeziński, A. (red.). Kardiologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Wydawnictwo PZWL, 2021.
- Kałuża, J., Stolarz, A. (red.). Choroby układu krążenia i ich leczenie. Wybrane zagadnienia kliniczne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2020.
- Kozak, M. Z., Maślanka, K. (red.). Podstawy medycyny wewnętrznej. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2019.
- Niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne. Diagnostyka i leczenie. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2017.
- Słowik, A., Ziemnicka, M. (red.). Endokrynologia kliniczna. Wydawnictwo Czelej, 2020.
- Hipertriglicerydemia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie i cukrzyca. Leczenie zespołów metabolicznych. Wydawnictwo Elsevier, 2021.