Paznokcie to mały, ale ważny element naszego ciała, który może wiele powiedzieć o stanie organizmu człowieka. Zdarza się, że ich wygląd ulega zmianie – czasami jest to efekt niewielkich uszkodzeń, innym razem są to oznaki poważniejszych problemów zdrowotnych. Chore paznokcie rąk i stóp potrafią objawiać się na różne sposoby, np. poprzez wystąpienie innego zabarwienia, zmiany w kształcie czy strukturalne zmiany w płytce paznokciowej. Jeśli zauważysz takie symptomy, warto wiedzieć, co one oznaczają. W poniższym artykule znajdziesz informacje na temat najczęściej spotykanych chorób paznokci, takich jak grzybica, łuszczyca, a także onycholiza, ale również dowiesz się, jak rozpoznać, czy nieprawidłowości estetyczne są wynikiem infekcji, urazów bądź deficytów pokarmowych. Znajomość tych oznak pomoże Ci w szybszym odkryciu problemu, a tym samym podjęciu odpowiednich działań.
Kluczowe punkty
- Zmiany na paznokciach mogą świadczyć o infekcjach, niedoborach składników odżywczych lub chorobach dolegających człowiekowi w danym momencie. Ich wygląd pomaga odróżnić przyczyny i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
- Przebarwienia na paznokciach, bruzdy, łamliwość oraz białe plamki, to najbardziej charakterystyczne objawy dla chorób paznokci. Niektóre zmiany są wynikiem grzybicy, zakażeń bakteryjnych lub przewlekłych schorzeń.
- Wizyta u dermatologa jest konieczna, gdy paznokcie zmieniają kształt, oddzielają się od podłoża lub towarzyszy im ból i stan zapalny. Specjalista pomoże poznać przyczynę i zaplanować kurację.
- Leczenie chorób paznokci obejmuje medykamenty przeciwgrzybicze, antybiotykoterapię w przypadku zakażeń oraz suplementację przy deficytach. W eliminacji onycholizy konieczne jest pobudzenie wzrostu nowej płytki i ochrona łożyska przed urazami.
O czym świadczy wygląd paznokci?
Wygląd paznokci może wiele powiedzieć o stanie naszego zdrowia. Prawidłowa płytka paznokcia powinna mieć jednolity kolor i gładką powierzchnię. Zmiana jej estetyki, np. pojawienie się różnego typu przebarwień, częstokroć wskazuje na pewne nieprawidłowości w ludzkim organizmie.
Kształt paznokci również jest istotnym wskaźnikiem. Zauważalne bruzdy, zwłaszcza poprzeczne, zmieniające się ułożenie paznokcia lub oddzielanie się płytki paznokcia od łożyska, to najczęściej oznaki poważniejszych zaburzeń funkcji niektórych narządów wewnętrznych. Czarne kreski na paznokciach, a także zmiany w ich strukturalnym układzie, w tym widoczność rowków, to kolejne oznaki, które warto obserwować.
Zatem regularna kontrola stanu paznokci daje możliwość szybszego zauważenia ewentualnych niepokojących odstępstw od normy i wdrożenia właściwej kuracji.
Przyczyny zmian widocznych na paznokciach
Zmiany widoczne na paznokciach niejednokrotnie wynikają z czynników zdrowotnych. Brak odpowiednich składników odżywczych, szczególnie niedobór żelaza, osłabia paznokcie, co objawia się ich łamliwością i pojawieniem się białych plamek. Ponadto, zaburzenia krążenia wpływają na ukrwienie paznokci, prowadząc do zmian w ich wyglądzie.
W wyniku przewlekłych chorób płuc uwydatniają się rowki na paznokciach i poprzeczne bruzdy. Bywają one także konsekwencją zatrucia pokarmowego. Ponadto długotrwałe przebyte choroby ogólnoustrojowe, takie jak problemy z układem pokarmowym wywołują niekorzystne efekty estetyczne.
Źródłem nieprawidłowości ukazujących się na paznokciach są także choroby skóry rąk i stóp. Mowa tutaj o liszaju, czyli schorzeniu zapalnym skóry, prowadzącym do pojawienia się nieregularnych plam na paznokciach, które znacząco pogarszają ich wygląd.
Zmienione zabarwienie paznokci często jest skutkiem niewłaściwej pielęgnacji dłoni, np. stosowania agresywnych preparatów bądź wykonywania zbyt intensywnego manicure. Czynniki te prowadzą do uszkodzenia płytki paznokcia, jej osłabienia, a w efekcie prowokują łamliwość.
Na skutek przewlekłego ucisku na paznokcie, np. przez niewłaściwe obuwie, dochodzi do deformacji paznokci u stóp.
Urazy mechaniczne, zmienne warunki atmosferyczne czy kontakt z chemicznymi preparatami również mają wpływ na stan paznokci. Dlatego, jeśli zauważasz niepokojące oznaki, skonsultuj je z lekarzem, który pomoże określić ich źródło, jednocześnie proponując wskazane w danej sytuacji metody leczenia.
Choroby paznokci u rąk i nóg oraz ich objawy
Symptomy chorób paznokci dłoni i stóp są bardzo łatwe do zauważenia, ponieważ zdrowe paznokcie mają regularny kształt, a także nie posiadają żadnych zmian w obrębie płytki. Ważne jest, aby szybko je dostrzec oraz podjąć odpowiednią reakcję.
Grzybica paznokci to jedna z najczęstszych chorób, dotycząca przede wszystkim paznokci stóp rzadziej rąk. Zakażenie grzybicze prowadzi do żółtego zabarwienia paznokci, ich łamliwości i zniekształcenia. Grzybica paznokci stóp objawia się również obecnością białych plamek na paznokciach, które mogą wskazywać na początek infekcji. Zakażenie rozwija się stopniowo, a zmiany stają się coraz bardziej widoczne.
Onycholiza, czyli oddzielanie paznokcia od łożyska, pojawia się w wyniku przewlekłego uszkodzenia mechanicznego lub zakażenia bakteryjnego. W tym przypadku paznokcie zmieniają kolor na żółty tudzież biały i stają się nierówne. Onycholizę najczęściej wywołują bakterie, takie jak pałeczka ropy błękitnej, wnikająca w płytkę paznokcia, prowadząc do stanu zapalnego.
Jeśli zauważysz nawet najmniejsze zmiany na paznokciach, które nie ustępują po kilku dniach, warto udać się do apteki lub skonsultować się z lekarzem, aby ustalić przyczynę i zastosować odpowiednie leczenie.
Kiedy konieczna jest konsultacja dermatologiczna?
Głównymi objawami choroby, które wymagają interwencji specjalisty, są przewlekłe zakażenia, deformacje płytki oraz nawracające poszczególne zmiany na paznokciach. Dermatolog zdiagnozuje, czy problem wynika z infekcji, niedoborów, czy poważnej choroby ogólnoustrojowej. W razie potrzeby skieruje na dalszą diagnostykę, gdy nieprawidłowości okażą się powiązane z innymi dolegliwościami.
Niektóre schorzenia paznokci wymagają długotrwałego leczenia, inne zaś ustępują po jednorazowej kuracji. Pamiętaj jednak, że połowy wszystkich zmian na paznokciach nie da się wyleczyć samodzielnie, dlatego w sytuacji jakichkolwiek wątpliwości udaj się do dermatologa i pozbądź się problemu u źródła.
Jak leczyć choroby paznokci u nóg i rąk?
Eliminowanie chorób paznokci zależy od ich przyczyny. Jeśli zmiany są wynikiem zakażenia grzybiczego, stosuje się preparaty przeciwgrzybicze w formie lakierów, kremów lub tabletek. Leki doustne są przepisywane w przypadku zaawansowanej infekcji. Przy zakażeniu bakteryjnym, np. wywołanym przez pałeczkę ropy błękitnej, konieczne jest wprowadzenie antybiotyków miejscowych, niekiedy nawet razem z doustnymi.
Przy onycholizie niezbędne jest wyeliminowanie czynników drażniących, takich jak urazy mechaniczne czy chemikalia. W cięższych sytuacjach dermatolog zaleca punktowe preparaty regenerujące i odbudowujące płytkę.
Bruzdy na paznokciach, wynikające z niedoborów składników odżywczych, zwłaszcza witamin z grupy B, lub chorób przewlekłych, wymagają suplementacji, ale też ograniczenia oddziaływania źródeł osłabiających płytkę. Zlikwidowanie przebarwień opiera się natomiast na zminimalizowaniu kontaktu z drażniącymi substancjami i stosowaniu odżywczych preparatów wzmacniających.
Podsumowanie
Zdrowe paznokcie można poznać po jednolitym kolorze, gładkiej powierzchni i tym, że są mocne. Ich zmiany, takie jak przebarwienia, łamliwość, bruzdy bądź oddzielanie się płytki od łożyska, mogą świadczyć o infekcjach, deficytach składników odżywczych lub chorobach doskwierających organizmowi. Grzybica powoduje zgrubienie oraz żółte zabarwienie, a zakażenia bakteryjne prowadzą do zielonkawych plam, a przy tym do osłabienia struktury. Onycholiza, czyli odklejanie się paznokcia od podłoża, często wynika z urazów tudzież kontaktu z chemikaliami. Deformacje, czyli rowki i wgłębienia, pojawiają się zaś przy niedoborach witamin lub po przebytej chorobie. Leczenie zależy od przyczyny – w przypadku infekcji stosuje się preparaty przeciwgrzybicze, niekiedy wraz z antybiotykami, a osłabioną płytkę wzmacnia się odpowiednią pielęgnacją i dietą. Niepokojące zmiany zawsze warto skonsultować z dermatologiem, aby zapobiec dalszym problemom zdrowotnym, niwelując nieestetyczne dolegliwości.
Bibliografia
- Baran R., Maibach H.I., Choroby paznokci i ich leczenie, Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 2010.
- Żaba R., Dermatologia dla kosmetologów, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2016.
- Rudnicka L., Olszewska M., Rakowska A., Atlas zmian paznokciowych, Termedia, 2018.
- Szepietowski J.C., Reich A., Dermatologia. Kompendium, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019.
- Baran R., Haneke E., Tosti A., Piraccini B.M., Onychologia kliniczna, Edra Urban & Partner, 2018.