Wiele suplementów omega-3 obiecuje to samo, ale ich realna wartość często kończy się na etykiecie. Potwierdzenie jakości może kryć się pod 3 nazwami: TOTOX, IFOS, ORIVO. Sprawdzamy, w jaki sposób parametry i certyfikaty potwierdzają jakość suplementu oraz jego faktyczny wpływ na organizm.
Czym są kwasy omega-3 i dlaczego nie możesz ich pominąć?
Kwasy tłuszczowe omega-3 to wielonienasycone kwasy tłuszczowe (ang. PUFA - Polyunsaturated Fatty Acids), które odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu niemal każdej komórki ciała. Organizm ludzki nie jest w stanie samodzielnie produkować ich w wystarczających ilościach, dlatego zalicza się je do grupy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), które muszą być dostarczane z dietą.[1]
Główne frakcje omega-3:
- ALA (kwas alfa-linolenowy): obecny w siemieniu lnianym, orzechach włoskich, oleju rzepakowym. Jest składnikiem, z którego wytwarzane są kwasy EPA i DHA, jednak proces ten jest bardzo ograniczony w organizmie człowieka – wynosi poniżej 5-10% dla EPA i poniżej 1-4% dla DHA.[2]
- EPA (kwas eikozapentaenowy): frakcja aktywna biologicznie, szczególnie istotna dla ukladu sercowo-naczyniowego[17].
- DHA (kwas dokozaheksaenowy): dominujący kwas omega-3 w mózgu i siatkówce oka; kluczowy dla funkcji kognitywnych, wzroku i rozwoju układu nerwowego.[3][12][13]
Źródłem EPA i DHA o najwyższej biodostępności są tłuste ryby morskie (łosoś, sardela, makrela, śledź) oraz olej rybi. Ze względu na zbyt niskie spożycie ryb w populacji polskiej, suplementacja może być wskazana dla większości dorosłych.
EPA i DHA a zdrowie serca – co mówi nauka?
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) potwierdził, że 250 mg EPA i DHA dziennie jest wystarczające do utrzymania prawidłowej funkcji serca.[4][17]
Badania epidemiologiczne konsekwentnie wykazują związek między spożyciem kwasów EPA i DHA w odpowiedniej ilości, a wsparciem funkcjonowania serca.[12][17]
Mechanizmy działania obejmują:
- utrzymanie prawidłowego poziomu trójglicerydów (przy porcjach od 2 g/dobę)[12][14];
- utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi[15];
- wsparcie funkcjonowania serca.[12][17]
Warto podkreślić, że przy suplementacji omega-3 obowiązuje zasada: jakość oleju może mieć bezpośrednie przełożenie na efekt zdrowotny. Utleniony olej rybi może nie tylko nie przynosić korzyści, ale nawet nasilać stres oksydacyjny.[7]
DHA a mózg – strukturalny budulec neuronów
DHA stanowi około 40% wszystkich kwasów tłuszczowych w tkance mózgowej i jest niezbędny do zachowania integralności błon neuronalnych, przekaźnictwa sygnałowego i neuroprotekcji.[3]
Przegląd systematyczny opublikowany w Cureus (2022), obejmujący badania kliniczne z lat 2010–2022, wykazał, że suplementacja omega-3 wspiera uczenie się, pamięć, dobrostan kognitywny i przepływ krwi w mózgu.[8]
Metaanaliza z 2025 roku, opublikowana w Scientific Reports i obejmująca 58 badanych RCT, wykazała możliwe wsparcie uwagi i percepcji przy porcjach omega-3 rzędu 1000–2500 mg/dobę. Optymalny zakres ilości identyfikowany w analizie dose-response wynosił wlasnie 1000–2500 mg/dobę. Jednak potrzebne są jeszcze dodatkowe badania w tym zakresie. [9]
Szczególne znaczenie ma DHA dla:[10]
- Osób starszych – wsparcia funkcjonowania mózgu oraz serca[13][17];
- Dzieci i niemowląt – wspomaganie prawidłowego rozwoju mózgu i narządu wzroku[13][16];
- Kobiet w ciąży – DHA przyjmowane przez matkę wspomaga prawidłowy rozwój oczu u płodu i niemowląt karmionych piersią.[4][16]
Wskaźnik TOTOX – jak mierzy się świeżość oleju rybiego?
Kwasy tłuszczowe omega-3 należą do grupy najbardziej podatnych na utlenianie składników odżywczych. Wielokrotne wiązania podwójne w łańcuchu węglowodorowym sprawiają, że reakcja z tlenem, światłem i ciepłem zachodzi łatwo i szybko.
Proces ten prowadzi do powstawania produktów utleniania pierwotnego (nadtlenków) oraz wtórnego (aldehydów i ketonów), które odpowiadają za charakterystyczny, nieprzyjemny zapach i smak zjełczałego tłuszczu. Wskaźnik TOTOX (Total Oxidation Value) jest matematyczną sumą tych dwóch wartości, pozwalającą na obiektywną ocenę całkowitego stopnia utlenienia oleju. Im niższa wartość TOTOX, tym wyższa jakość surowca i mniejsza ekspozycja organizmu na szkodliwe produkty degradacji lipidów.
Jak oblicza się TOTOX?
TOTOX = 2 x POV + AV, gdzie:
- POV (Primary Oxidation Value / liczba nadtlenkowa): wskazuje na stopień utlenienia w początkowej fazie.
- AV (Anisidine Value / liczba anizydynowa): mierzy wtórne produkty utleniania – aldehydy i ketony, które odpowiadają za charakterystyczny nieprzyjemny zapach i smak oleju.
Badania przeglądu 72 suplementów omega-3 dostępnych na rynku wykazały, że znaczna część produktów przekracza zalecane normy świeżości – co oznacza, że konsument nie zawsze otrzymuje to, co deklaruje etykieta.[7]
Dlaczego wartość TOTOX jest istotna?
Utleniony olej rybi nie tylko traci jakość i świeżość, ale może działać odwrotnie do zamierzonego: wtórne produkty oksydacji (aldehydy, ketony) mogą nasilać stres oksydacyjny.[7][12]
Certyfikat IFOS – złoty standard jakości
IFOS (International Fish Oil Standards) to najbardziej rozpoznawalny na świecie system niezależnej certyfikacji suplementów omega-3, prowadzony przez instytucje Nutrasource Diagnostics (Kanada).
Co weryfikuje IFOS?
- Zgodność składu: czy faktyczna zawartość EPA i DHA odpowiada deklaracji na opakowaniu. Badania rynkowe wskazują, że znaczna część produktów bez certyfikatu ma zaniżony skład względem etykiety.
- Czystość: testy na obecność metali ciężkich (rtęć, ołów, arsen, kadm), dioksyn, furanów i PCB (polichlorowane bifenyle). Normy IFOS są często surowsze niż wymagania prawne UE.
- Świeżość (TOTOX): dodatkowe potwierdzenie niskiego stopnia utlenienia oleju w momencie analizy.
Certyfikat ORIVO – weryfikacja autentyczności i pochodzenia
W dobie globalizacji łańcuchów dostaw pojawił się problem zafałszowań surowców. ORIVO to norweski program certyfikacji, który jako pierwszy na świecie wprowadził fizyczną, instrumentalną weryfikację autentyczności oleju morskiego – w przeciwieństwie do certyfikatów opartych wyłącznie na dokumentacji.
Technologia NMR
ORIVO wykorzystuje technologie NMR (spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego). Każdy gatunek ryby pochodzący z konkretnego obszaru geograficznego posiada unikalny chemiczny "odcisk palca" – specyficzny profil związków organicznych, który można zmierzyć i porównać z bazą danych referencyjnych. Dzięki temu certyfikat ORIVO potwierdza:
- Gatunek ryby: czy olej pochodzi rzeczywiście z zadeklarowanego gatunku, a nie taniej mieszanki.
- Obszar geograficzny połowu: czy polowy odbywały się na czystych, zrównoważonych łowiskach (np. Atlantyk Północny, Morze Norweskie).
- Autentyczność procesu produkcji: wykrycie ewentualnego rozcieńczania lub podstawiania surowca.
ORIVO wpisuje się również w trend zrównoważonego rybołówstwa – jest narzędziem dla konsumentów, którzy chcą mieć pewność, że ich suplementacja nie przyczynia się do nadmiernej eksploatacji zasobów morskich.
Proces produkcji – jak powstaje olej rybi najwyższej jakości?
Nawet certyfikaty nie zastąpią właściwej technologii produkcji. Kluczowe etapy, które decydują o jakości gotowego produktu:
Tłoczenie na zimno
Mechaniczne wydobycie oleju bez wysokich temperatur pozwala zachować naturalny profil kwasów tłuszczowych i minimalizuje ryzyko utlenienia już na etapie ekstrakcji.
Destylacja molekularna
Oczyszczanie oleju w warunkach obniżonego ciśnienia (próżni) i w relatywnie niskiej temperaturze pozwala skutecznie usunąć zanieczyszczenia (metale ciężkie, PCB, dioksyny) bez niszczenia struktury EPA i DHA.[12]
Antyoksydanty – ochrona w kapsułce
Dobre suplementy omega-3 zawierają naturalne stabilizatory – najczęściej mieszanina tokoferoli (witamina E). Pełnią one rolę tarczy antyoksydacyjnej, zapobiegając utlenianiu EPA i DHA w czasie przechowywania. Brak antyoksydantów w preparacie to poważny sygnał ostrzegawczy dla świadomego konsumenta.[12]
Naturell Omega-3 1000 – transparentność w każdym miligramie
W przypadku Naturell Omega-3 1000 proces kontroli jakości opiera się na udostępnianiu twardych danych dotyczących surowca. Pozwala to na bezpośrednią weryfikację świeżości oleju oraz jego pochodzenia, co w praktyce realizuje założenia o transparentnej i bezpiecznej suplementacji.
Źródło oleju rybiego a jego jakość
Olej rybi zawarty w Naturell Omega-3 1000 pozyskiwany jest z małych, zimnowodnych ryb poławianych w Oceanie Spokojnym. Tego typu gatunki znajdują się niżej w łańcuchu pokarmowym, dlatego naturalnie kumulują mniej metali ciężkich niż większe ryby drapieżne. Surowiec pochodzi z łowisk objętych certyfikacją zrównoważonych połowów, co oznacza, że sposób ich eksploatacji podlega określonym standardom środowiskowym oraz kontroli jakości.
Ochrona przed utlenianiem (TOTOX)
Naturell Omega-3 1000 zawiera mieszaninę tokoferoli (witaminę E), która pełni rolę przeciwutleniacza. Według źródeł, dodatek antyoksydantów jest kluczowy dla zachowania niskiego wskaźnika TOTOX, ponieważ chroni on wrażliwe kwasy EPA i DHA przed degradacją i powstawaniem szkodliwych produktów utleniania.
Forma kapsułki a stabilność
Naturell Omega-3 1000 jest dostępny w formie małych, wygodnych kapsułek, co sprzyja zachowaniu stabilności zawartego w nich oleju z ryb morskich
Skład i ilość EPA + DHA
Jedna kapsułka zawiera 1000 mg oleju z ryb morskich, w tym:
- 330 mg EPA (kwas eikozapentaenowy),
- 220 mg DHA (kwas dokozaheksaenowy),
- 100 mg innych kwasów tłuszczowych z rodziny Omega-3.
Zalecana porcja dla dorosłych to 2 kapsułki dziennie, co zapewnia 660 mg EPA i 440 mg DHA. Zalecana porcja dla kobiet w ciąży i karmiących piersią: 3 kapsułki dziennie.
Porcja ta:[4]
- dostarcza 250 mg EPA+DHA/dobę potwierdzone przez EFSA jako wystarczające do utrzymania prawidłowej funkcji serca.[17]
- dostarcza odpowiednią ilość DHA dla prawidłowego funkcjonowania mózgu i wzroku.[13]
- jest zgodna z zaleceniami dla kobiet w ciąży – DHA wspomaga prawidłowy rozwój narządu wzroku u płodu i niemowląt.[16]
Czystość składu
Preparat nie zawiera cukru, laktozy ani glutenu. Skład uzupełniony jest o mieszankę tokoferoli jako naturalny antyoksydant.
Ważna uwaga kliniczna
Osoby przyjmujące leki zmniejszające krzepliwość krwi (np. warfaryna) lub z zaburzeniami krzepnięcia powinny skonsultować suplementację kwasami omega-3 z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania preparatu.[4]
Naturell Omega-3 1000
Jak przechowywać omega-3, żeby nie straciły na jakości?
Nawet produkt o niskim TOTOX może stracić właściwości, jeśli będzie nieprawidłowo przechowywany w domu:
- Światło: wybieraj produkty w ciemnych, szczelnych opakowaniach. Przechowuj z dala od okna i bezpośredniego słońca.
- Temperatura: kapsułki: temperatura pokojowa, w suchym miejscu. Płynny olej rybi po otwarciu: lodówka.
- Tlen: zawsze szczelnie zakręcaj opakowanie po użyciu. Nadmierny dostęp powietrza przyspiesza oksydacje.
- Termin ważności: sprawdzaj datę ważności – olej rybi zbliżone do upłynięcia terminu ma wyższy TOTOX niż świeżo wyprodukowany.
Podsumowanie
Wybór suplementu omega-3 to więcej niż wybór ilości EPA i DHA. To wybór jakości oleju – jego świeżości (TOTOX), czystości (IFOS) i autentyczności pochodzenia (ORIVO).
Naturell Omega-3 1000 to suplement zaprojektowany z uwzględnieniem tych standardów: naturalne pochodzenie, mieszanina tokoferoli jako ochrona przed utlenianiem, czysty skład bez zbędnych dodatków i porcja EPA + DHA zgodna z oświadczeniami EFSA.[4]
Artykuł sponsorowany przez Naturell. Suplement diety nie może zastąpić zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia.
Przypisy:
[3] Lauritzen L. et al. (2016). DHA Effects in Brain Development and Function. Nutrients, 8(1), 6.
[9] Shahinfar H. et al.: A systematic review and dose response meta analysis of Omega 3 supplementation on cognitive function. Scientific Reports volume 15, Article numer: 30610 (2025)
[11] GOED (Global Organization for EPA and DHA Omega-3s). The GOED Voluntary Monograph, Version 7, 2022.
[13] Kwas dokozaheksaenowy (DHA) przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu oraz przyczynia się do utrzymania prawidłowego widzenia. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 250 mg DHA dziennie.
[14] DHA pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu trójglicerydów we krwi. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 2 g DHA dziennie. Nie należy przekraczać poziomu uzupełniającego dziennego spożycia wynoszącego 5 g EPA i DHA łącznie.
[15] DHA i EPA pomagają w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 3 g EPA i DHA dziennie. Nie należy przekraczać poziomu uzupełniającego dziennego spożycia wynoszącego 5 g EPA i DHA łącznie.
[16] Spożywanie DHA przez matkę wspomaga prawidłowy rozwój oczu u płodu i niemowląt karmionych piersią. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 200 mg DHA dziennie ponad zalecane dzienne spożycie kwasów tłuszczowych omega-3 dla dorosłych, tj.: 250 mg DHA i kwasu eikozapentaenowego (EPA).
[17] Kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA) przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 250 mg EPA i DHA dziennie.
[18] Elgar K. (2022) EPA/DHA: A Review of Clinical Use and Efficacy. Nutr. Med J., 1 (2), 97-132.