Convallariae tinctura titrata
Substancja czynna
Nalewka mianowana z ziela konwalii majowej (Convallariae tinctura titrata)
Rok wprowadzenia do lecznictwa
XIX wiek
Grupa farmakologiczna
Roślinne preparaty o działaniu nasercowym, kardiotonicznym i wspomagającym krążenie
Mechanizm działania
Zwiększające siłę skurczu mięśnia sercowego, wspierające wydolność krążenia, wykazujące działanie uspokajające, przeciwobrzękowe, moczopędne oraz spazmolityczne
Dostępne formy leku
Nalewki, krople doustne, preparaty złożone
Narządy i układy, na które działa
Układ sercowo-naczyniowy, mięsień sercowy, układ moczowy, układ nerwowy
Dyscypliny medyczne stosujące daną substancję
Kardiologia, medycyna rodzinna, fitoterapia
Wzór chemiczny
Najważniejszy składnik aktywny, konwalatoksyna C29H42O10
Kiedy warto sięgnąć po nalewkę mianowaną z ziela konwalii majowej
Convallariae tinctura titrata była przez wiele lat wykorzystywana jako roślinny preparat wspomagający pracę serca, szczególnie u osób z osłabieniem mięśnia sercowego oraz zaburzeniami krążenia o łagodniejszym nasileniu. Konwalia majowa zawiera glikozydy kardenolidowe wykazujące wpływ na siłę skurczu mięśnia sercowego i poprawę wydolności krążenia.
Preparaty zawierające nalewkę z konwalii bywały stosowane wspomagająco u osób odczuwających kołatanie serca, przewlekłe osłabienie, zmniejszoną tolerancję wysiłku oraz uczucie zmęczenia związane z mniej wydolną pracą układu krążenia.
Znaczenie terapeutyczne przypisywano również działaniu uspokajającemu. Nalewka z konwalii majowej była stosowana u pacjentów z czynnościowymi zaburzeniami pracy serca na tle nerwowym, którym towarzyszyły uczucie niepokoju, napięcie emocjonalne oraz okresowe kołatania serca.
Część składników obecnych w zielu konwalii wykazuje także działanie moczopędne i przeciwobrzękowe. Z tego względu preparaty stosowano wspomagająco u osób ze skłonnością do obrzęków związanych z osłabioną wydolnością krążenia. Dodatkowo obserwowano poprawę obwodowego przepływu krwi oraz łagodne działanie spazmolityczne wobec mięśni gładkich przewodu pokarmowego i dróg moczowych.
Jak prawidłowo stosować nalewkę mianowaną z ziela konwalii majowej
Preparaty zawierające Convallariae tinctura titrata należy stosować wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. Nalewka mianowana zawiera glikozydy nasercowe wykazujące silne działanie biologiczne, dlatego samodzielne zwiększanie dawek może prowadzić do działań niepożądanych.
Preparaty są zwykle przyjmowane doustnie w postaci kropli. Dawkowanie zależy od stężenia preparatu, wieku pacjenta oraz współistniejących chorób układu krążenia. Kuracja powinna być prowadzona w sposób ciągły i systematyczny, najczęściej dwa lub trzy razy na dobę, w równych odstępach czasowych zgodnie z zaleceniami farmaceuty lub lekarza.
Leczenie powinno odbywać się pod kontrolą specjalisty, szczególnie u osób starszych oraz pacjentów przyjmujących inne leki wpływające na pracę serca.
Kiedy nie należy stosować nalewki mianowanej z ziela konwalii majowej
Preparaty nie powinny być stosowane przez osoby uczulone na konwalię majową lub inne glikozydy nasercowe. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca, ciężką niewydolnością nerek oraz znacznymi zaburzeniami gospodarki elektrolitowej.
Nie zaleca się stosowania preparatów u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa. Nalewka z konwalii nie jest również przeznaczona do stosowania u dzieci i młodzieży.
Przeciwwskazaniem mogą być także ciężkie zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, znaczna bradykardia oraz jednoczesne stosowanie części leków wpływających na rytm serca. Ze względu na działanie glikozydów nasercowych preparaty wymagają indywidualnej oceny bezpieczeństwa terapii.
Wpływ na działanie innych leków, interakcje
Nalewka mianowana z konwalii majowej może wchodzić w interakcje z lekami stosowanymi w chorobach układu sercowo-naczyniowego. Szczególnie istotne znaczenie ma jednoczesne stosowanie preparatów przeciwarytmicznych, diuretyków oraz innych glikozydów nasercowych.
Leki moczopędne powodujące utratę potasu mogą zwiększać ryzyko toksycznego działania glikozydów obecnych w konwalii. Zaburzenia elektrolitowe wpływają bowiem na przewodnictwo w mięśniu sercowym i mogą nasilać działania niepożądane.
Interakcje mogą dotyczyć również preparatów wpływających na rytm serca oraz przewodnictwo przedsionkowo-komorowe. Pacjenci leczeni kardiologicznie nie powinni stosować preparatów zawierających glikozydy roślinne bez wcześniejszej konsultacji medycznej.
Bezpieczeństwo stosowania
Nalewka mianowana z konwalii majowej jest preparatem wymagającym szczególnej ostrożności. Surowiec należy do roślin zawierających substancje o silnym działaniu biologicznym, dlatego przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do objawów toksycznych.
Działania niepożądane mogą obejmować nudności, wymioty, zawroty głowy, osłabienie oraz zaburzenia rytmu serca. W cięższych przypadkach mogą wystąpić niebezpieczne zaburzenia przewodnictwa wymagające pilnej pomocy medycznej.
W porównaniu z częścią innych glikozydów nasercowych związki obecne w konwalii wykazują mniejszą tendencję do kumulacji w organizmie, co historycznie uznawano za korzystną cechę terapeutyczną. Mimo to preparaty powinny być stosowane wyłącznie zgodnie z zaleceniami specjalisty.
Jak nalewka mianowana z ziela konwalii majowej wpływa na organizm
Największe znaczenie biologiczne przypisuje się glikozydom kardenolidowym obecnym w zielu konwalii, przede wszystkim konwalatoksynie. Związki te wpływają na aktywność pompy sodowo-potasowej obecnej w błonach komórkowych kardiomiocytów.
Hamowanie aktywności tego układu prowadzi do zwiększenia stężenia jonów wapnia wewnątrz komórek mięśnia sercowego. Mechanizm ten zwiększa siłę skurczu serca i poprawia wydolność pracy mięśnia sercowego. Jednocześnie substancje obecne w konwalii wpływają na przewodnictwo w układzie bodźcoprzewodzącym.
Znaczenie kliniczne tych mechanizmów związane było przede wszystkim ze wspomaganiem pracy serca u osób z objawami osłabienia krążenia. Dodatkowo część składników wykazuje działanie uspokajające, poprawiające obwodowy przepływ krwi oraz spazmolityczne wobec mięśni gładkich przewodu pokarmowego i dróg moczowych.
Jak organizm przyswaja i eliminuje nalewkę mianowaną z ziela konwalii majowej
Glikozydy nasercowe obecne w preparacie są wchłaniane z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Stopień wchłaniania zależy od składu preparatu, obecności pokarmu oraz indywidualnych cech metabolicznych organizmu.
Po wchłonięciu substancje aktywne trafiają do krążenia ogólnego i następnie są transportowane do tkanek docelowych, przede wszystkim mięśnia sercowego. Eliminacja metabolitów zachodzi głównie przez nerki.
Jak nalewka mianowana z ziela konwalii majowej rozprzestrzenia się w organizmie
Po przedostaniu się do krwiobiegu glikozydy kardenolidowe dystrybuują się do różnych tkanek organizmu, wykazując szczególne powinowactwo do mięśnia sercowego. Część substancji wiąże się z białkami osocza, co wpływa na czas działania preparatu.
Największą aktywność biologiczną obserwuje się w obrębie układu sercowo-naczyniowego oraz układu bodźcoprzewodzącego serca. Dystrybucja zależy również od czynności nerek, wieku pacjenta oraz obecności innych chorób przewlekłych.
Proces przemian nalewki mianowanej z ziela konwalii majowej w organizmie
Biotransformacja glikozydów nasercowych zachodzi głównie w wątrobie z udziałem enzymów odpowiedzialnych za metabolizm substancji biologicznie czynnych. W procesie tym dochodzi między innymi do hydrolizy części związków oraz tworzenia metabolitów o większej rozpuszczalności w wodzie.
Intensywność przemian metabolicznych może różnić się pomiędzy pacjentami, szczególnie u osób starszych oraz chorych z zaburzeniami czynności wątroby i nerek.
Proces usuwania nalewki mianowanej z ziela konwalii majowej z organizmu
Metabolity glikozydów nasercowych obecnych w konwalii są wydalane głównie przez nerki wraz z moczem. Zaburzenia czynności nerek mogą prowadzić do zwiększenia stężenia substancji aktywnych w organizmie i wzrostu ryzyka działań toksycznych.


