Melissae herbae intractum
Substancja czynna
Wyciąg płynny z ziela melisy lekarskiej (Melissae herbae intractum).
Rok wprowadzenia do lecznictwa
XIX wiek oraz początek XX wieku.
Grupa farmakologiczna
Roślinny preparat uspokajający o działaniu łagodnie przeciwlękowym, spazmolitycznym oraz wspomagającym trawienie.
Mechanizm działania
Uspokajające, rozkurczowe, przeciwlękowe, łagodnie nasenne.
Dostępne formy leku
Wyciągi płynne, krople doustne, syropy ziołowe, preparaty roślinne złożone, napary oraz tabletki zawierające ekstrakt z melisy.
Narządy i układy, na które działa
Ośrodkowy układ nerwowy, przewód pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy.
Dyscypliny medyczne stosujące daną substancję
Medycyna rodzinna, fitoterapia, gastroenterologia, psychiatria.
Wzór chemiczny
Kwas rozmarynowy C18H16O8
Kiedy warto sięgnąć po wyciąg z melisy?
Preparaty zawierające wyciąg z ziela melisy stosuje się przede wszystkim w łagodnych stanach napięcia nerwowego oraz w sytuacjach związanych ze stresem. Substancja ta pomaga zmniejszyć uczucie niepokoju, rozdrażnienie oraz trudności z zasypianiem.
Wyciąg z melisy wykorzystuje się również pomocniczo w łagodzeniu zaburzeń snu o niewielkim nasileniu. Preparaty roślinne zawierające tę substancję mogą sprzyjać wyciszeniu organizmu i ułatwiać zasypianie, zwłaszcza gdy trudności ze snem wynikają z napięcia emocjonalnego.
Melisa wykazuje również działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie jelit, dlatego preparaty z jej udziałem stosuje się w przypadku wzdęć, uczucia pełności w jamie brzusznej oraz dyskomfortu trawiennego.
Preparaty z melisy stosuje się także pomocniczo w łagodnych dolegliwościach ze strony układu sercowo-naczyniowego związanych ze stresem. Dotyczy to między innymi sytuacji, w których pojawia się uczucie kołatania serca lub napięcia nerwowego.
Jak prawidłowo stosować wyciąg z melisy?
Preparaty zawierające wyciąg z ziela melisy stosuje się doustnie w postaci kropli lub płynnego ekstraktu. Zazwyczaj niewielką ilość preparatu rozcieńcza się w niewielkiej objętości wody lub innego płynu i przyjmuje doustnie.
O ile lekarz nie zaleci inaczej, młodzież od 12. roku życia oraz dorośli przyjmują zwykle 2,5–5 ml preparatu trzy razy dziennie po rozcieńczeniu w niewielkiej ilości płynu. Regularność stosowania ma znaczenie dla uzyskania stabilnego działania uspokajającego oraz wspierającego pracę przewodu pokarmowego.
W przypadku preparatów stosowanych w celu zmniejszenia napięcia nerwowego lub poprawy jakości snu jedną z dawek można przyjąć wieczorem. Należy jednak zawsze przestrzegać dawkowania podanego na opakowaniu preparatu lub zaleceń lekarza bądź farmaceuty.
Kiedy nie należy stosować wyciągu z melisy?
Preparatów zawierających wyciąg z melisy nie powinny stosować osoby z nadwrażliwością na melisę lub inne rośliny z rodziny jasnotowatych.
Ostrożność zaleca się u osób przyjmujących leki o działaniu uspokajającym lub nasennym. Jednoczesne stosowanie kilku preparatów wpływających na ośrodkowy układ nerwowy może prowadzić do nadmiernego działania sedatywnego.
W przypadku przewlekłych zaburzeń snu lub nasilonych objawów lękowych konieczna jest konsultacja lekarska w celu ustalenia przyczyny dolegliwości.
Wpływ na działanie innych leków, interakcje
Wyciąg z melisy może nasilać działanie leków uspokajających, nasennych oraz innych preparatów o działaniu sedatywnym. Dotyczy to między innymi leków z grupy benzodiazepin, barbituranów oraz niektórych leków przeciwdepresyjnych.
Ostrożność należy zachować również podczas jednoczesnego stosowania kilku preparatów ziołowych o działaniu uspokajającym. Połączenie kilku substancji o podobnym mechanizmie działania może prowadzić do nasilenia efektu uspokajającego.
Bezpieczeństwo stosowania
Preparaty zawierające wyciąg z ziela melisy są zazwyczaj dobrze tolerowane przez organizm. Działania niepożądane występują rzadko i mają najczęściej łagodny charakter.
U niektórych osób mogą pojawić się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności lub dyskomfort w jamie brzusznej. Sporadycznie obserwuje się reakcje alergiczne objawiające się wysypką skórną lub świądem.
W przypadku wystąpienia nasilonych działań niepożądanych należy przerwać stosowanie preparatu i skonsultować się z lekarzem.
Jak wyciąg z melisy wpływa na organizm?
Wyciąg z ziela melisy oddziałuje przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy. Związki czynne obecne w roślinie wpływają na aktywność neuroprzekaźników odpowiedzialnych za regulację napięcia emocjonalnego.
Na poziomie komórkowym niektóre składniki melisy mogą modulować aktywność receptorów GABA w układzie nerwowym. Receptory te odpowiadają za hamowanie nadmiernej aktywności neuronów, co sprzyja wyciszeniu organizmu i zmniejszeniu napięcia nerwowego.
W efekcie obserwuje się działanie uspokajające, ułatwiające zasypianie oraz zmniejszające objawy stresu. Jednocześnie związki zawarte w melisie wykazują działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co sprzyja łagodzeniu wzdęć i dyskomfortu trawiennego.
Jak organizm przyswaja i eliminuje wyciąg z melisy?
Po podaniu doustnym związki czynne obecne w wyciągu z melisy wchłaniają się w przewodzie pokarmowym. Proces ten obejmuje różne grupy substancji biologicznie aktywnych, w tym polifenole, flawonoidy oraz kwasy fenolowe.
Po wchłonięciu związki te przedostają się do krwiobiegu i są transportowane do różnych narządów organizmu.
Jak wyciąg z melisy rozprzestrzenia się w organizmie
Po przedostaniu się do krwi składniki wyciągu z melisy są rozprowadzane do wielu tkanek. Ze względu na swoją budowę chemiczną część z nich może przenikać przez barierę krew-mózg.
Największe znaczenie kliniczne ma ich działanie w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, gdzie wpływają na mechanizmy regulujące napięcie emocjonalne.
Proces przemian wyciągu z melisy w organizmie
Związki biologicznie czynne obecne w melisie ulegają przemianom metabolicznym głównie w wątrobie. Procesy te obejmują reakcje enzymatyczne prowadzące do powstania metabolitów o mniejszej aktywności biologicznej.
Proces usuwania wyciągu z melisy z organizmu
Produkty przemian metabolicznych są wydalane przede wszystkim z moczem. Niewielka część metabolitów może być również usuwana z organizmu wraz z żółcią.
Tempo eliminacji zależy od wielu czynników, w tym sprawności procesów metabolicznych w wątrobie oraz czynności nerek.


